5 sonuçtan 1 ile 5 arası

Konu: Hıdırellez ya da Hıdrellez

  1. #1

    Hıdırellez ya da Hıdrellez

    Hıdırellez ya da Hıdrellez (Azerice: Xıdır Ilyas ya da Xıdır Nəbi), Türk dünyasında kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, Hızır ve İlyas’ın yeryüzünde buluştukları gün olduğu sayılarak kutlanmaktadır. Hıdırellez günü, Gregoryen takvimi (Miladi takvimi)ne göre 6 Mayıs, eskiden kullanılan Rumi takvim olarak da bilinen Jülyen takvimine göre 23 Nisan günü olmaktadır. 6 Mayıs’tan başlayıp 4 Kasım’a kadar olan süre Hızır Günleri adıyla yaz mevsimini, 8 Kasım’dan 5 Mayıs’a kadar olan süre ise Kasım Günleri adıyla kış mevsimini oluşturmaktadır. Bu yüzden 5 Mayıs günü gecesi kış mevsiminin bitip sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelmektedir.

    Hıdırellez'in UNESCO'nun 'İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi'ne alınması amacıyla 2010 yılında çalışmalar başlatılmıştı

    Kökeni
    Hızır ve Hıdırellezin kökeni hakkında çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Bunlardan bazıları Hıdırellezin Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğu; bazıları ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yolundadır. Hıdırellez Bayramı’nı ve Hızır düşünüşünü tek bir kültüre mal etmek olanaksızdır. İlk çağlardan itibaren Mezopotamya, Anadolu, İran, Balkanlar ve hatta bütün Doğu Akdeniz ülkelerinde bahar ya da yazın gelişiyle belli başlı doğasal döngüler için sevinç duyulduğu görülmektedir.

    Hızır
    Hızır; yaşam suyu (ab-ı hayat) içerek ölümsüzlüğe ulaşmış; özellikle de baharda aramızda dolanarak, bolluk ve sağlık dağıtır. Hızır bir kişiye verilen addan çok aslında bir doğasal durumu, baharla vücut bulan yaşamın tazelenmesini simgeler. Türkiye'de Hızır’a atfedilen özelliklerin bazıları

    Kalbi temiz, Allah'a inanan insanlara yardım eder.
    Uğradığı yerlere bolluk, bereket, zenginlik sunar.
    Dertlilere derman, hastalara şifa verir.
    Bitkilerin yeşermesini, hayvanların üremesini, insanların kuvvetlenmesini sağlar.
    İnsanların şanslarının açılmasına yardım eder.
    Uğur ve kısmet sembolüdür.
    Mucize ve keramet sahibidir.
    Türkiye'de Hıdrellez Bayramı 6 Mayıs (5 Mayıs Gecesi) tarihinde kutlanır. Bugün Hıristiyanlarca da baharın ve doğanın uyanmasının ilk günü olarak kabul edilir; bu günü Ortodokslar Aya Yorgi, Katolikler St.Georges Günü olarak kutlamaktadırlar.

    Hızır ve Kur'an
    Bakınız: Kur'an (Kehf Suresi: 60-82)

    Kur'an'da Kehf suresi'nde Musa ve bir gencin kıssası anlatılmaktadır. Kehf Suresi'de dahil olmak üzere hiçbir yerde Hızır ismi geçmemektedir ancak çeşitli hadislerde bu şekilde anılmaktadır. Olayın yaşandığı yer için "iki denizin birleştiği yer" denilmektedir. Uzun bir yolculuk yapan Musa ile yanındaki gencin beraberlerinde, yemek için getirdikleri balığın kaçması ile başlayan olay sonrasında, 65. ayette Derken kullarımızdan bir kul buldular ki, biz ona katımızdan bir rahmet vermiş, kendisine tarafımızdan bir ilim öğretmiştik. denilerek Hızır olarak atfedilenden bahsedilir.

    Kutlama mekanı
    Hıdrellez kutlamaları genel olarak yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Bu gibi yerlere bu nedenle Hıdırlık denildiği de olur. Hıdrellezde baharın taze bitkilerini ve taze kuzu eti ya da kuzu ciğeri yeme adeti vardır. Baharın ilk kuzusu yenildiği zaman sağlık ve şifa bulunacağına inanılır. Bugünde kırlardan çiçek veya ot toplayıp onları kaynattıktan sonra suyu içilirse bütün hastalıklara iyi geleceğine, bu su ile kırk gün yıkanılırsa gençleşip güzelleşileceğine inanılır.

    Gecesi
    Hıdrellez gecesi Hızır’ın uğradığı yerlere ve dokunduğu şeylere feyiz ve bereket vereceği inancıyla çeşitli uygulamalar yapılır. Yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağızları açık bırakılır. Ev, bağ-bahçe, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi gül ağacının altına istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa Hızır’ın kendilerine yardım edeceğine inanırlar. Aynı zamanda dileklerini kırmızı kurdaleye bağlayıp gül ağacına asarlar. Bir yıl boyunca dileklerinin yerine gelmesini beklerler. Bazı kimseler de ateş yakıp, dilek dilerler. Ondan sonra yaktıkları ateşin üstünden atlarlar.

    Gelenekler
    1. Baht açma:

    Hıdrellezde baht açma törenleri de oldukça yaygın olarak uygulanan geleneklerimizdendir.

    Bu törene İstanbul ve çevresinde “baht açma”,
    Denizli ve çevresinde “bahtiyar”,
    Yörük ve Türkmenlerde “mantıfar”, Balıkesir ve çevresinde “dağara yüzük atma”, Edirne ve çevresinde “niyet çıkarma”,
    Erzurum’da “mani çekme” adı verilir.
    Anadolu’nun bazı yerlerinde Hıdrellez Günü yapılan duaların ve isteklerin kabul olması için sadaka verme, oruç tutma ve kurban kesme adeti vardır. Kurban ve adaklar “Hızır hakkı” için olmalıdır. Zira tüm bu hazırlıklar Hızır’a rastlamak amacına yöneliktir.

    Yoğurt mayalama geleneği
    Kütahya'nın Tavşanlı ilçesine bağlı Yörük köylerinde bir yıllık yoğurt mayası, Hıdırellez ve bu günü takip eden 2 gün süresince sabah ezanı ile tan ağarması arasındaki vakitte doğadaki bitkilerin üzerinden toplanan çiy tanelerinden sağlanır.

    Trabzon-Şalpazarı İlçesi'nde maya katılmadan yoğurt yapılır. Mayalama sıcaklığındaki sütün içine besmeleyle bir tahta kaşık konur. Bu şekilde elde edilen maya bir yıl kullanılır. Gelecek yıl tekrar değiştirilir.

    wikipedia TR
    Konu joyhbuber tarafından (05.05.2015 Saat 17:12 ) değiştirilmiştir.
    Ben zeki doğmuştum, beni eğitim mahvetti..
    Mark Twain.

  2. #2

    13 Noktayla Hıdırellez Nedir ve Neden Bu Geceyi Kaçırmamalıyız

    13 Noktayla Hıdırellez Nedir ve Neden Bu Geceyi Kaçırmamalıyız

    Bozuk paralarınızı, dileklerinizi yazacağınız kağıtları, kırmızı kurdelelerinizi hazır ettiyseniz, bir de bu dileklerinizi asmak üzere gözünüze kestirdiğiniz bir gül ağacı varsa evet, sizler de bizim gibi Hıdırellez moduna girmişsiniz.

    Peki ülkenin dört bir yanında farklı usullerde kutlanan bu Hıdırellez nedir, nereden gelir, niye dileklerimizi yazıp sipariş verir gibi etrafa asıyoruz ya da denize atıyoruz hiç merak etmiyor musunuz?

    İşte bilmeyenlere ve merak edenlere Hıdırellez nedir ve neden Hıdırellez’i kaçırmamak gerekir listemiz.



    Baharın gelişi (kıştan belli olur)

    İslamiyet’ten önce de var mıydı, Orta Asya’da da kutlanıyor muydu bilinmez ama bu civarlarda yaşayan herkesin bin yıllardır baharın gelişini kutladığı aşikâr. Ancak toprağa ilk arabayı evi çizen hangi akıllı onu tam biz de bilmiyoruz, yine de çiziyoruz elimizden geldiğince.


    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.22.17 pm.jpg
Görüntüleme: 53
Büyüklük:  20.8 KB (Kilobyte)



    Peki kimdir bu Hızır? (peki ya İlyas?)

    Ölümsüz olan ve bahar aylarında gezip bereket dağıttığına inanılan Hızır açık olarak geçmese de Kuran’da kendisine referans gösterildiği rivayet edilen bir muhterem şahıstır. Aynı zamanda Hızır ve İlyas’ın bir araya geldiği bu gece baharın gelişiyle beraber doğanın yeniden uyanmasını ve ortaya çıkan bolluğu da temsil eder.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.24.34 pm.jpg
Görüntüleme: 57
Büyüklük:  22.0 KB (Kilobyte)



    Hızır’ın bohçasından neler çıkar? (neler çıkmaz ki)

    Alaaddin için lambadan çıkan cin neyse bizim için de Hızır odur. Ne dilerseniz dileyin -çok abartmayın- bir şekilde ona sahip olmanız için Hızır elinden geleni yapar. Söylenildiğine göre derde derman, hastaya şifa verir. Şans getirir, kısmet açar, mucizeler yaratır, daha ne olsun!

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.25.11 pm.jpg
Görüntüleme: 54
Büyüklük:  21.8 KB (Kilobyte)



    Dinler üzeri bir kutlama atmosferi (halay içerir)

    Hıdırellez günü yanı 6 Mayıs (aman ha kutlamayı ve dilekleri 5 Mayıs yani bu geceden yapmak lazım) Hristiyanlar tarafından da bir nevi bahar bayramı olarak kutlanır. Ortodokslar Aya Yorgi, Katolikler St. Georges Günü olarak bu tarihi kutlarlar.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.25.47 pm.jpg
Görüntüleme: 44
Büyüklük:  21.0 KB (Kilobyte)



    Bayram senin yaşadığın yerdedir (samanlık seyran etme durumu)

    Yöre yöre değişiklik gösteren kutlamalarda kimileri deniz kenarına gider, kimileri piknik alanları gibi yeşillik yerleri, önemli olan bir arada kutlamak olduktan sonra biraz da samanlık seyran olur aslında.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.26.29 pm.jpg
Görüntüleme: 43
Büyüklük:  22.3 KB (Kilobyte)



    Olmazsa olmaz ateş (ve ateş olan yerden çıkan duman)

    Konu bahar ve kutlama olduğu zaman bizim toplum kadar ateş yakıp üstünden atlamaya meyilli bir kitle az bulunur açıkçası. Bu esnada hafif közlenen ya da açık açık heyecandan tutuşanlar da olmuştur, işte bunlar hep kutlama ateşi, kutlama coşkusu.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.27.16 pm.jpg
Görüntüleme: 49
Büyüklük:  20.3 KB (Kilobyte)



    Bir şeyler yiyip içmeden olmaz tabii (can boğazdan geçebilir)

    Yine bu yaşadığımız topraklara özel olduğuna inandığımız her kutlamayı bir yemeğe bağlama ekolünden tabii ki Hıdırellez de nasibini alır. Baharın ilk kuzusunu yemenin sağlık, kırlardan çiçek veya ot toplayıp onları kaynattıktan sonra içilen suyun hastalıklara iyi geleceğine ve hatta bu su ile kırk gün yıkanılırsa gençleşip güzelleşileceğine inanılır.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.27.55 pm.jpg
Görüntüleme: 48
Büyüklük:  20.9 KB (Kilobyte)



    Baht açma (kara bahtlılar özel)

    Yer yer bahtiyar olarak de geçen bu inanışta o gece tutulan dileklerinin olması için oruç tutanlar, sadaka verenler ve hatta adak adayanlar bile vardır. E tabii her dilek için bir efor harcamak lazım öyle ben diledim oldu demek yeterli değil.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.28.45 pm.jpg
Görüntüleme: 53
Büyüklük:  21.0 KB (Kilobyte)



    Yoğurt mayalama ritüeli (tamamen organik)

    Bazı yörelerde uygulanan bir başka gelenek de Hıdırellez’e denk gelen ve sonraki bir kaç günde doğadaki bitkilerin üzerinde oluşan çiy ile ya da mayalanmaya hazır yoğurdun içine konulan bir tahta kaşıkla yoğurdun mayalanmasıdır. Bir nevi büyülü süreçtir, heyecan verir, hayret ettirir.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.29.17 pm.jpg
Görüntüleme: 49
Büyüklük:  20.4 KB (Kilobyte)



    Ahırkapı’daki şenlikler (ne güzel olur bir bilsen)

    Neredeyse geçtiğimiz 10 senedir Ahırkapı’da toplu olarak gerçekleştirilen şenliklerde Hıdırellez bu sene de aynı coşkuyla kutlanacak gibi duruyor, yiyeceğini, enstrümanını, eşini dostunu alan gelsin, gerçek bir karnaval havası yaşasın diyor yaşayanlar.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.29.49 pm.jpg
Görüntüleme: 45
Büyüklük:  21.4 KB (Kilobyte)



    Aman dilekleri ihmal etmeyin (malum kul sıkışmayınca Hızır yetişmez)

    Siz iyisi mi bir gül dalı bulun, kağıda yazdığınız dilekleri kurdeleye bir bozuk para eşliğinde bağlayıp o gül dalına asın ve toprağa da istekleriniz çizin. Sabahında o bozuk parayı bir sonraki Hıdırellez’e kadar saklamak üzere almayı da unutmayın ya da gidip deniz kenarında çizim yeteneğinizi sahilde kullanın, o da olur, unutmayın ha, en önemlisi dileği tutmak kısmı.

    İsim:  Screen Shot 2015-05-05 at 12.30.26 pm.jpg
Görüntüleme: 39
Büyüklük:  20.4 KB (Kilobyte)


    Şarkı bonusu: Sezen Aksu – Hıdırellez (acı ektim yerine aşk yeşerecek)




    kaynak
    listelist
    Ben zeki doğmuştum, beni eğitim mahvetti..
    Mark Twain.

  3. #3
    HIDIRELEZ DUASI...
    Sevdiğim kim varsa, kendim de dahil, sevebileceğim herkes de dahil..Bu duayı okusun. Kendi sesiyle duysun. Duası gerçek olsun...Her kelimesine şükretsin...Tek satırına nazar değmesin..Tüm dilekleriniz gerçek olsun....
    Sevdikleriyle birarada olsun.
    Nesi varsa, bölüşücek biri olsun; nesi yoksa, bulup getiricek biri olsun. Bu birileri az ama öz olsun. Bazıları dünyada tek olsun. Sevgisinin tamamını harcasın. Harcasın ki, ona büyük bir miras kalsın..
    Neşesi bol olsun.
    Kendini mutlu etsin, durduk yere neşelenmek nedir bilsin. İçinde birşey durup durup zıplasın. Duydukları, gördükleri onu gıdıklasın, kahkaha attırsın.
    Sağlığı iyi olsun.
    Kalbi ritmini çalsın. Yanakları kiraz pembesi, dudakları bal olsun. Teni sıcak kalsın, enerjisi dışına taşsın. Kanı bol olsun, damarlarında dönüp dönüp dolaşsın.
    Yapmaktan bıkıp usanmayacağı bir işi olsun. Başarının gerçek adının bu olduğunu unutmasın. İbadet eder gibi, bu keşfini hergün yeniden kutlar gibi, onu yapıp dursun.
    Değiştirmek istedikleri değişsin.
    İçte ve dışta, iyi günde ve kötü günde tadilat yapsın. Eskilerini atsın, ruhunu havalandırsın. Kapıda hep kamyonu dursun. Dilediği yere taşınsın. Kendinden taşınmak isterse, içindeki güç, dışındaki sevgi ona yardımcı olsun
    Bir şey ona sürpriz olsun. Günlerinden bir günü, bir pakete sarılı olsun. Açılınca, içinden hiç beklemediği güzel bir haber çıksın. Bu gün üçyüzaltmışbeş'ten herhangi biri olsun. Öylesine bir pazartesi, arkaya kavuşturduğu ellerinde, unutulmaz bir salı saklasın. Öyle tahmini mümkün olmayan birşey olsun ki bu, hayatın zekasını anlatsın.
    Bir hayali gerçek olsun.
    Bir hayale gözünü yumsun. Peşinden koşup, onu sobelesin. Hayalini kendinden saklamasın. Bir çizgi filmde olduğunu, herşeyin mümkün olduğunu unutmasın....

    anonim
    Konu joyhbuber tarafından (05.05.2015 Saat 17:12 ) değiştirilmiştir.
    Ben zeki doğmuştum, beni eğitim mahvetti..
    Mark Twain.

  4. #4

    Üyelik tarihi
    16.08.2014
    Yer
    KONYA /ÇUMRA
    Mesajlar
    403
    Yörükler Hıdrellez sabahı tan yeri ağarırken topladıkları çiy tanelerini süte çalar da öyle mayalarmış yoğurtlarını. Bu yaptıkları damızlığı yıl boyu sürdürür, ertesi yıl yine Hızır'la İlyas'ın buluşma sabahında çiy toplamaya çıkarlarmış.
    Yarın Hıdrellez sabahı...https://www.facebook.com/permalink.p...9&id=628249708

  5. #5
    Konu Sevinc tarafından (05.05.2015 Saat 18:49 ) değiştirilmiştir.

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •