2 sonuçtan 1 ile 2 arası

Konu: el düğümü çarşaf bağlamalarını geçmişten geleceğe taşımak

  1. #1

    el düğümü çarşaf bağlamalarını geçmişten geleceğe taşımak

    Anadolu dantel kültüründe el örgü sanatı farklı aletlerle ortaya çıkmaktadır. Bunlar arasında, şiş, tığ, iğne, mekik, firkete ve el düğümü vb. gibi- bir çok değişik tekniğini görmek mümkündür. Dantel; bu aletlerle ipek, pamuk ve sentetik ipliklerle yapılan el örgülerine verilen isimdir. Türk kadının el emeği göz nuru olan “ dantel kültürü “ yörelere göre farklılıklar göstermektedir. Araç kullanılmadan düğüm atmak suretiyle yapılan “ Çarşaf Bağlamaları” Kastamonu İline özgü bir dantel çeşididir. Bir başka tanımla çarşaf bağlamalarına tığ ile yapılan dantellerin elle yapılan şeklidir denilebilir.

    İsim:  dantel4.jpg
Görüntüleme: 4614
Büyüklük:  74.3 KB (Kilobyte)

    İsim:  Dantel5-300x226.jpg
Görüntüleme: 4043
Büyüklük:  27.6 KB (Kilobyte)


    Kastamonu’da geleneksel olarak halen yapılmakta olan bağlamalar, ”çarşaf bağlamaları” ve “tırnak bağı” olarak da bilinmektedirler. Geçmişten günümüze kadar gelen bağlama dantelleri çarşaf kenarında, havlu ve peştamal kenarlarında süsleme ve kenar temizleme tekniği olarak yapılmıştır. El düğümü dantelleri kültürümüzde ” Çarşaf bağlamaları“ veya yöresel adı olan “Tentene” adıyla bilinmektedir.
    dantel6 Bağlamalar sadece çarşaf ve havlu vb. gibi eşyaların kenarlarında değil, süsleyici unsur olarak perde, örtü ve giysilerde de kullanılmaktadır. Geçmiş yüzyıllarda çarşaf, peşkir ve havlu uçlarında sıklıkla kullanılan kompozisyonlar değişik renkte ipliklerle şekillendirilmektedir..
    Kastamonu ilinde evlenecek olan her genç kızın ve erkeğin “çeyiz sandığında bağlı çarşaf bulunması” yöresel bir gelenektir. Süsleme amaçlı kullanılan birçok üründe sadece bağlama dantelleri değil aynı zamanda oyalar, tığ dantelleri, iğne dantelleri vb. teknikler de yaygın şekilde kullanılmaktadır. Bağlamaların Karadeniz Bölgesi’nde ve Güney Bölgemizdeki illerimizde de uygulandığı bilinmektedir.
    Dantel7 Günümüzde bağlamalar zamanda örtü, perde ve giysilerin süslenmesinde de kullanılmaktadır. Yörede turistik amaçla yapılan ürünlerde bağlama danteli tekniği uygulanmaktadır. Kastamonu Kalesinde bağlama yaparak geçimini sağlayan bir çok ev kadını bulunmaktadır. Burada hem dantel bağlama yapmakta hem de ürettikleri ürünleri sergileyerek satmaktadırlar.

    İsim:  dantel6-300x226.jpg
Görüntüleme: 2470
Büyüklük:  30.4 KB (Kilobyte)

  2. #2
    Adana Karaisalı el dokuması çarşafları ve kenar bağlamaları
    Geleneksel sanatlarımızın en güzel örneklerinden biri olan bu dokumalar ve çarşaf bağları ile atılan düğümler adeta Karaisalı ilçesinin geleneklere bağlı yaşantısıyla dünle bugün arasında bir köprü kurmuş.


    İsim:  karaisali02.jpg
Görüntüleme: 3159
Büyüklük:  96.4 KB (Kilobyte)

    Geçmişten günümüze uzanan bir bağ!

    Torosların eteklerine kurulan ilçede tarım ve hayvancılığa dayalı olarak mevsimlik el dokumacılığı, örücülük ve işlemecilik sanatları yaygın olarak yapılıyor. Çarşaf dokumacılığı ise hem dokuma ve desen kalitesi hem de kenar bağlamaları ile bu yöreye has bir özellik olmakla beraber, çarşaf bağlama Anadolu'da birçok yörede kullanılan bir el sanatı. Kastamonu, Trabzon, Merzifon, Bartın ve Denizli'de halen uygulanan bu teknik geleneksel çarşaflara büyük bir zenginlik katıyor.

    Yörede bu tür el sanatları ile uğraşanlar genellikle 35-40 yaşları arasındaki kadınlar. Kimileri kazanç sağlamak için kimileri de boş zamanları değerlendirme ve çeyiz geleneği ile bağlama işine gönül vermiş. Genellikle Karaisalı ilçesinde el sanatları aile içinde kuşaktan kuşağa geçen geleneksel yapıda öğreniliyor. Bu nedenledir ki Karaisalı'nın çarşaf bağları saçak bağlama teknikleri çeşitli örtü, çarşaf, yastık, yaygı, havlu, namazlık kenarlarında geçmişin sıcaklığını günümüze taşıyor.

    Genelde yöre halkı düğüm işini daha çok çarşaf, havlu, peşkir, yastık kenarlarına yapıyorsa da aslında bağlama işi hayal gücünün ve malzemenin izin verdiği ölçüde başka objelerde de kullanılabiliyor.

    Geleneksel el dokumaları içinde yer alan çarşaflar dokunduğu bölgelere göre de farklılık gösteriyor. Bu farklılık kenar bağlamaları ile ortaya çıkıyor. Örneğin Kastamonu'da bağlamacılık dokumacılıktan bağımsız bir el sanatı. Oysa Karaisalı'da hem dokumanın kendisi hem de kenar bağlamaları yöresel özellik taşıyor.

    Sanat değeri en yüksek çarşaf bağları, çarşafların atkı ve çözgü iplikleri çekilerek elde edilen alanlardaki ipliklerin düğümlenmesi ile yapılanlar. Bu açıdan bakıldığında Karaisalı'da çarşafın el dokuması olması ve ipliklerin bağlanmak üzere çözgü yönünde her iki taraftan uzun bırakılması ve bu ipliklerin kendisi ile düğüm yapılması geleneksel değerini daha da arttırıyor.

    El emeği ve göz nuru düğüm işi dantellerle geleneklerimizi yaşatan Karaisalı'dan düğüm işi bağlama tekniği ile yapılmış çeşitli çarşaf, havlu, yastık bağlamaları evlere renk katıyor. Bu örneklerin hepsinin bir adı ve anlamı var. Saçak bağlamada; örümcek, trabzanlı, baklalı, püsküllü, ergen bıyığı, akıtmalı, küpeli, çatma, mihraplı, cam göbeği, süpürgeli, kalpli, üçgenli isimleri motiflere verilen ilginç isimlerden bazıları.

    Karaisalı Adana’nın bir ilçesidir. Doğusunda İmamoğlu, güneyinde Seyhan, batısında Tarsus, kuzeyinde ise Aladağ ilçeleri yer alır. Akarsular bakımından zengin bir ilçedir. Seyhan Nehri ilçenin doğu sınırını oluştururken, ilçede yer alan Eğlence, Körkün ve Çakıt çayları ile Üçürge deresi her mevsim sulak kalmaktadır. Çatalan ve Nergizlik Barajları da ilçede yer alır. Adana’nın merkezine olan uzaklığı 47 kilometredir. Engebeli arazinin bittiği, Toros dağlarının başladığı yerde, ovaya tepeden bakan ve engebe ile dağ arasında köprü vazifesi gören bir konumu vardır. Akdeniz ikliminin özelliklerini taşımaktadır. Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Karaisalı’da günümüze kadar gelen en eski yerleşim yeri Roma devrinden kalmıştır. Roma devrinde Midilli olarak adlandırılan şehrin kalıntıları Karaisalı’nın güneyinde bulunmaktadır.

    Düğüm işi, el emeği, göz nuru...

    Hammaddesi lif olan dokumacılık, örücülük ve işlemecilik sanatları Türkler tarafından yapılmış olan en önemli sanatlardır. Türkler hayvancılığa önem verdikleri için hayvanların yün ve tiftiklerinden yararlanarak göçebe hayatlarındaki eşyalarını taşımak ve korumak için çuvallar, heybeler, çadırlar, yaygılar dokumuşlardır. Toros dağlarında yaylanan Yörük aşiretleri dokumacılık ve örücülük geleneklerini halen sürdürmektedirler. Yerleşik hayata geçen Yörükler el sanatlarını günümüz koşullarına uyarlayarak devam ettirmeye çalışmaktadırlar. Yörede dokumacılık sanatı olarak en gelişmiş örnekler çuval, heybe ve yaygılardır (savan). Örücülük tekniği olarak eşyalar danteller ve saçak bağlama teknikleri çoğunluktadır.

    Çarşaf bağlama; Çarşaf peşkir, havlu yastık gibi çeşitli ev eşyalarını bezemek üzere araçsız yapılan bir tür düğüm işidir. Yani ipliklerin düğümlenmesi ile oluşturulan bir süsleme aracı kısaca düğüm tentenesidir. Kastamonu düğümü, çarşaf bağlama gibi isimlerle bilinen bu teknikle yapılmış düğüm tenteleri (dantelleri) dokumanın çevresini bezemek için uzun bırakılmış çeşitli kalınlıktaki boy ipliklerinin belli aralıklarla birbirlerine bağlanarak düğümlenmesi ve bu düğümlerin belli bir motif oluşturacak biçimde yatay eksende atılıp üst üste dizilmesiyle yapılmaktadır. Dokumanın kenarı önceden kıvrılıp bastırılmışsa serbest iplikler bir bez şerit üzerine takılarak çalışılır ve dokumanın kenarına tutturulur. Farklı bir uygulama olarak Tarsus ve Karaisalı gibi bazı yörelerde birden fazla renkli iplik kullanarak yapılan bağ işleri de görülür.

Konu Bilgileri

Users Browsing this Thread

Şu an 1 kullanıcı var. (0 üye ve 1 konuk)

Benzer Konular

  1. Cevaplar: 3
    Son Mesaj: 22.03.2017, 00:26
  2. burgu düğümü yapılışı
    By SeMaA in forum Makrome
    Cevaplar: 0
    Son Mesaj: 09.02.2015, 18:45
  3. Cevaplar: 5
    Son Mesaj: 07.02.2015, 21:40

Bu Konudaki Etiketler

Yetkileriniz

  • Konu Acma Yetkiniz Yok
  • Cevap Yazma Yetkiniz Yok
  • Eklenti Yükleme Yetkiniz Yok
  • Mesajınızı Değiştirme Yetkiniz Yok
  •