PDA

Orijinalini görmek için tıklayınız : Çocuklarda Uyku Düzeni



joyhbuber
05.02.2015, 01:43
Çocuklar genellikle uyumayı sevmezler, uyumamak için çaba sarf ederler. Küçük bir çocuk için uyku ve ölüm kavramları benzerdir. Oysa erken çocukluk döneminde, bebek ve çocukların gelişiminde uyku çok önemlidir. Bebeklik döneminin en büyük zorluklarından biri de, bebeğin uyku düzenidir. İlk aylarda bebekler sıkça uyanmaktadırlar, 1 yaşın sonuna doğru ise nedensiz (herhangi bir sağlık nedeni olmaksızın) gece uyanmaları devam ediyorsa çocuk uyandıktan sonra çocuğa nasıl müdahalede bulunulduğunun fark edilmesi önemlidir. Ebeveyn yaklaşımı (abartılı sevgi göstermek, oyun oynamak, anne babanın çocuğu yatağına alması) çocuğun gece uyanmalarını pekiştirebilir. İlk 6 altı aydan sonra çocuğun oyun, dinlenme, beslenme saatlerinin gündüze çekilmesi önemlidir. Bebeklik döneminde uyku düzeni sağlamak, ileriki dönmelerde yaşanabilecek sorunların daha kolay atlatılmasını sağlayacaktır.
ÇOCUĞUN YAŞINA GÖRE UYKU GEREKSİNİMİ NE KADARDIR?
Çocuğun yaşına göre uykuya gereksinimi değişmektedir. Özellikle ilkokul öncesi çocuklarda uykunun önemi daha da fazladır. 3-5 yaşında bir çocuk için 13-14 saat iken, 6-8 yaşındaki bir çocuk için 10-12 saattir.
Çocuğa düzenli uyku alışkanlığının kazandırılması önemlidir. 4-5 aylıktan başlayarak çocuğun aynı yerde ve saatte yatırılması uyku alışkanlığını kazanılmasını kolaylaştıracaktır. Uyku alışkanlığının kazanılması iki yıldan daha uzun bir süreyi kapsamaktadır. Anne babanın kararlı tutum sergilemesi bu alışkanlığın kazanılmasına yardımcı olacaktır.
ÇOCUKLARDA UYKU PROBLEMLERİ
“ÇOCUĞUN UYKU UYUMAK İSTEMEMESİNİN BİRTAKIM NEDENLERİ OLABİLİR”
-Kontrol ihtiyacı: Anne babasının baskıcı tutumuna karşı olarak çocuk uyku uymayı reddedebilir.
-Erken dönemde anne babanın tutumu: Uyku ortamının, saatlerinin sürekli değişmesi, çocuğun kaygısını arttırabilir. Düzensizlik ileriki yaşlardaki uyku alışkanlıklarını etkileyebilir.
-Annenin yetersizliği veya yokluğu: Bebeğin taleplerini anlayamayan veya bebeğin talepleri karşısında yetersiz kalan, ruhsal sorun yaşayan annenin tutumları da bebeğin uyku alışkanlığını etkileyebilir.
-İlgi çekme isteği
-Aile içi şiddet, anne-baba kavgaları: Anne-baba kavgaları çocukta travma etkisi yaratarak korkulara yol açarak uyku sorununa sebep olabilir.
-Karanlık korkusu: Çocuğun hayal gücü çok güçlüdür. Hayali arkadaşlar, ürkütücü senaryolar kurabilir. Çocuk gerçek ve fantezi arasındaki farkı ayırt edemeyebilir. Yatağın altından canavar çıkacağını, karanlıkta bir şeylerin üstüne doğru geldiğini, kötü insanların onu kaçıracağını söyleyerek uyumaya direnebilir.
-Kabuslar: 2-5 yaş arasında çocuklarda görülebilir. Çocuk çoğu zaman kabus gördüğünde uyanmaz, uyandığında kabus gördüğünü anımsar, ancak anlatamaz, tanımlayamaz. Çocuklar kötü rüyalar, kabuslar görmemek için de uyumaya direnç gösterirler.
-Gece Terörü 5-12 yaş arasındaki çocuklarda daha sık görülmektedir. Çocuk gecenin ilerleyen saatinde ağlayarak uyanmaktadır. Nefes almasında sıklaşma, aşırı derecede terleme, büyük bir korku hali, görülmektedir. Ancak sorulduğunda hiçbir şey hatırlamamaktadır. Bu durumun birçok nedeni olabilir. İstenmeyen, korkutan, kaygılandıran bir durum yaşamış olabilir.
-Özellikle 5-15 yaş çocukları arasında uykuda yataktan kalkma yürüme durumuna sıklıkla rastlanmaktadır.
-Fiziksel duygusal ihtiyaçlarının karşılanmaması
-Çocuğun bir hastalığının olması: Çocuğun baş ettiği herhangi hastalık veya ilaç tedavisi görüyor olması da uyku düzenini etkileyebilmektedir.
ÇOCUKLARDA UYKU BOZUKLUĞU VE ÖNERİLER
Uyku Alışkanlığının Kazandırılması İle İlgili Öneriler
Uyku alışkanlığının kazandırılması için anne babanın fikir birliği önemlidir. Anne baba kararlı ve tutarlı olmalıdır. Çocuk başlangıçta uyumak istemeyebilir, tek başına yatmak istemeyebilir. Bu, beklenen bir süreçtir. Bu durum karşısında anne baba paniğe kapılmamalı, kararlı bir duruş sergilemelidir.
Ailenin yaşam düzenine de uygun olarak çocuğun tutarlı bir uyku saatinin olması önemlidir. Bu uyku saati eve gelen misafirler ve yapılan ziyaretlerde mümkün olduğu kadar değişmemelidir. Bebekler uyku düzeni konusunda anne babalarını model alırlar. Anne babası geç saatte uyuyan bir bebek bir süre sonra durumu algılayınca anne babasını model alarak geç uyuma eğilimi gösterebilir. Çocuk uyku saatinde odasına götürülmelidir. Uykuya dalıncaya kadar çocuğa masal ve hikâyeler anlatılması, rahatlatan bir müzik dinletilmesi uykusunun gelmesini kolaylaştırır. Bunun yanı sıra, çocuğu yatağa yatırdıktan sonra günü ile ilgili sohbet etmek çocuğa rahatlatıcı gelebilir. Çocuğun yatmadan önce hareketli oyunlar oynamaması, duygusal gerginlik yaşamaması önemlidir. Ilık bir banyo, loş sessiz bir oda çocuğun rahatlamasına yardımcı olabilir.
Çocuğun fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanması uykuya dalmasını kolaylaştıracaktır. Çocukla kaliteli zaman geçirmek tüm alışkanlıkların kazandırılmasında olduğu gibi uyku alışkanlığını kazandırılmasında da önemlidir.
ÇOCUĞUN KENDİ ODASINDA UYUMASI
Çocuğun kendi yatağında uyuması, yalnız başına uyuması bir zaman alabilir. Bu sürede, öncelikle kendi başında uyumasına alıştırmak (anne babayı görememe kaygısı ile uyumakta direniyorsa, kısa aralıklarla onun odasına gidip ona bakacağınızı söylemek uykuya geçişini kolaylaştırabilir). Bir gece anne babanın yanında yatıyorsa diğer gece kendi başına yatmasına teşvik etmek, anne babanın yanına geldiğinde anne babanın çocuğu yatağına geri götürmesi, uyandığında çocuğun kendisini odasında ve yatağında bulması önemlidir. 2 yaşından sonra da çocuk annesi ile yatıyorsa, burada asıl problem çocuğun annesine bağımlı olmasıdır. Bu durumun çözümlenmesi çocuğun ilerde yaşayabileceği sorunların önüne geçilmesi açısından önemlidir.
Uyumak istememesinin nedenlerini araştırmak (korku, yorgunluk, enerji, anne babayı görme isteği vb.), bu nedenlere yönelik çözümler oluşturmak önemlidir. Örneğin, çocuk kötü rüyalar gördüğünü uymak istemediğini söylediğinde, bir süre yanında kalmak veya sevdiği bir oyuncağını vermek çocuğu kaygısının azalmasına yardımcı olabilir.
htanoropsikiyatri

joyhbuber
05.03.2015, 17:47
Türkiye’deki annelerle ilgili yapılan araştırmaların ortak sonucu: Anneler, bebeklerinin beslenme düzenine oldukça dikkat ederken, uykuyu önemsemiyorlar. Çocuklarının fiziksel hatta ruhsal gelişimlerinde uykunun ne kadar önemli bir faktör olduğunun farkında değiller. Daha da kötüsü Türk annelerinin % 80’i uyku ile ilgili bilgi sahibi değilmiş. BU NEDENLE LUTFEN OKUYUP OGRENELIM
Büyüme Hormonu özellikle 0-5 yaş arası oldukça önemli. Bu hormonun yetersiz salgılanması durumunda çocuklarda daha yavaş bir büyüme görülüyor. Hipofiz bezinden salgılanan hormon çocuklarda uyku sırasında salgılanıyormuş. Uykunun kabaca üç evresi olduğunu, başı bebeğinin uykusuyla dertte olanlar bol kitap okudukları ve internette araştırma yaptıkları için biliyordur. Bunlar uykuya geçme- rüyasız uyku (non REM)-rüyalı uyku (REM). Uykuya geçme evresinde çevre ile olan iletişim kesiliyor, rüyasız uyku evresinde fiziksel yorgunluk atılıyormuş ve beden dinlenmeye çekiliyormuş. Büyüme Hormonu da tam bu evrede salgılanıyormuş. Rüyalı uyku evresinde gözlerde ve göz kapaklarında hareket görülürmüş ve uykudan uyanmaya az bir vakit olurmuş. Zaten uyanır uyanmaz rüyaları hatırlamamızın sebebi de bu.
Bebekler karanlık istiyor.
Çocuklarda özellikle de yenidoğan döneminde bu rüyasız uyku devresi uyku sürecinin yarısını, 1 yaşından sonra ise yaklaşık beşte birini oluşturuyormuş*. Büyüme hormonunun salgılanma oranı da buradan anlaşılıyor. Uykunun karanlık ve sessiz bir mekanda olması gerekir diyor uzmanlar.
Koray zifiri karanlıkta uyuyan bir çocuk. Her ne kadar tepki alsam da ‘sen bunu kötü alıştırdın karanlığa’ deseler deyaptığımın onu fiziksel sağlığı için gerekli olduğunu biliyorum. ‘Kaliteli uyku karanlıktaki uykudur’ derdi babam. Zaten bu sözün arkasında da melatonin hormonunun karanlıkta daha fazla salgılandığı gerçeği varmış. Melatonin hormonu uykunun derinleşmesini sağlıyor ve bu sayede hipofiz bezi çok daha fazla büyüme hormonu salgılıyormuş. Melatonin hormonu aynı zamanda bağışıklık sisteminin güçlenmesini de sağlıyormuş.
İlk aylar karnı acıktığı için sık uyanan bebeğin daha sonra bu alışkanlığından kurtulup gece boyu deliksiz uyku uyuması, fiziksel büyümesi için gerçekten de büyük önem taşıyor. ‘Uyusun da büyüsün’, ‘uyuyan çocuk uyandırılmaz’, ‘uyku da bir besindir’ diye boşuna söylemiyorlar. Çocuk gece-gündüz ayrımını yaptıktan sonra vücut saatini ayarlamış demektir. Karanlık olduğunda uykuya geçmelidir ki vücut içten içe çalışmaya başlasın. Saat 8.00 diye bir kural elbette yok ama alması gereken uyku saatini düşününce küçük bir hesapla akşam 8.00′da uyumuş olması gerektiği sonucuna varıyoruz.
Bebekler için uykunun önemi?
Uyku evrelerinden falan bahsetmek istemiyorum. Okuduklarım arasında beni en çok ilgilendiren kısım, uyku sırasında bebeğin gün içerisinde duyduğu, gördüğü, öğrendiklerini tekrar öğrenmesi veya bunları iyice güçlendirmesi. Biz uykudayken beynimiz çalışmaya devam ediyor. Hatta çalışmayan kaslar da çalışıyormuş. Bebek uyurken gün içinde öğrendiklerini düzenleyerek kayıt ediyormuş. Uykunu süresi, kalitesi, derinliği bu gelişmenin olmasından oldukça önemli. Zaten uykusunu almış, yeterince dinlenmiş bebek oldukça enerjiktir yeni şeyler öğrenmeye daha heveslidir.
Uyku kalitesi derken… geceleri sık sık uyanan bir çocuk sabah güne oldukça kötü başlıyor. Bilirsiniz zaten anlatmama gerek yok. Gece kötüyse ertesi gün de kötü geçiyor. Ta ki bir sonrasi derin, uzun uykuya kadar. Daha da kötüsü huysuz çocuk yemez-içmez-oynamaz modunda oluyor. Bu da yeni bir şeyler öğrenmesine engel oluyor.
Özetlemek gerekirse; çocukların bol, kaliteli ve mümkünse deliksiz uykuya ihtiyacı var. Karanlıkta uyumak büyüme hormonunun da artmasına neden olan melatoninin daha fazla salgılanmasını sağlıyor. Akşam 8′de uyumuş olmalı ki bir an önce derin uykuya geçsin, büyüme hormonu üretilsin, sabah da gün aydınlandığında sağlık ve mutlulukla kalksın.
kaynak:http://www.slingomom.com/coluk-…/…/buyume-hormonu-dedikleri/

joyhbuber
05.03.2015, 22:20
Bebeğinizi kolay uyutmanın çözümleri:
Göz kontağı
Yatmadan önce en son yapmanız gereken şey bebeğinizi azdırmak. Uzun ve hareketli göz kontağı bebeğinizi fazlasıyla uyarır. Bu nedenle bebeğinizi yatırırken göz kontağından kaçının.
Ilık banyo
Ilık su, yumuşak bir süngerle yapılan sevecen dokunuşlar kimi rahatlatmaz ki? Uyku öncesi banyo bebeğinizi gevşetecektir.
Birlikte yatmak
Birlikte uyumanın yanında ya da karşısında olabilirsiniz ancak yapılan araştırmalara göre ebeveynleri ile birlikte uyuyan çocuklarda daha yüksek özgüven ve daha az endişeye rastlanmış. Birlikte uyumanın güvenli olması için beşik ya da yatağı kendi yatağınızın yanına yerleştirin. Aynı yatakta küçük bebekle uyumak tehlikeli olabilir.
Gece beslenmesi
Eğer bebeğiniz gece acıkarak uyanıyorsa gece beslenmesi size yardım edebilir. Acıkarak uyanmasını beklemek yerine bebeğiniz uykuya geçmeden onu besleyin. Bazı çalışmalar fazladan beslemenin bebeğin karnını tok tutarak gece daha az kesintili uyumasına yardımcı olacağını gösteriyor.
Güvenli bir yatak
Yatağın içindeki her şeyi bebek uyurken dışarıda tutun. Battaniye, oyuncak ve hatta yatağın etrafındaki koruyucu bile bebeğin boğulmasına neden olabilir. Gergin lastikli bir çarşaf yatakta olması gereken tek şeydir. Eğer üşümesinden endişeleniyorsanız uyku tulumu giydirmeyi tercih edin.
Güzel koku
Bazı bebekler güzel kokuları sever. Bir iki damla lavanta yağı damlatılmış kağıt peçeteyi yatağın yakınlarına koyabilirsiniz. Lavantanın rahatlatma özelliği olmasına rağmen 6 aydan küçük bebeklerde koku kullanılmaması öneriliyor. Alerjisi olan bebeklerde ise kokusuz deterjan kullanmaya özen gösterin.
Reflü
Bazı bebeklerin uyku problemlerindeki neden reflü olabilir. Yemek borusundan yukarı doğru çıkan asit bebeği rahatsız eder. Kusma, kolik tarzı ağlama, emme sorunu ya da emerken tıkanma reflünün semptomlarından. Bu konudaki endişelerinizi doktorunuzla hemen paylaşmalısınız.
Dokunun
Bebeğinizi yatağına yavaşça koyun. Ellerinizle karnına, kol ve başına yumuşak bir şekilde dokunun. Bu dokunuş ona yakınında olduğunuzu hissettirerek rahatça uyumasına neden olacaktır.
Uyku saati
Aşırı yorgun bir bebeği uyutmak çok zordur. Belli bir uyku saatinin olması çok önemlidir. Uzmanlar 1 yaşın altında bebekler için en ideal saatin 6.30-7 olduğunu söylüyorlar. Erken yatmak erken kakmaya sebep olmaz tam tersine zamanında yatmak iyi ve uzun bir gece uykusuna yardımcı olur.
Pijama
Renkli baskılı pijamalar çok şirin olsalar da bazen sentetik oldukları için bebeğe rahatsızlık verirler. Bebek ve çocuk pijamalarında mümkün olduğunca pamuğu tercih edin. Çok bol yerine bebeklerin güvenliği için üzerlerine iyi oturan pijama giydirmeye özen gösterin.
İdeal sıcaklık
Rahat uyumamız için odanın ne çok sıcak ne de çok soğuk olmaması gerekir. Bebekler için de aynı kural geçerlidir. Bebek odası için ideal oda sıcaklığı 18-21 Cdir.
Karanlık oda
Bebeğinizin uyku vakti olduğunu anlaması için odasını karartın. Gece lambasını söndürün, koyu, ışığı geçirmeyen perdeleri tercih edin. Öğle ya da gece uykusundan uyandığı zaman ise mutlaka perdeleri açın ve günışığını içeri sokarak gece gündüz farkını anlamasını sağlayın.
Uyku öncesi masaj
Yapılan bir araştırmaya göre bebekler ve küçük çocuklar uyku öncesi 15 dakikalık masaj ile sadece uyku öncesi kitap okunan çocuklara göre daha hızlı uykuya dalıyor. Bebek yağınızın kapağını açın ve yumuşak dokunuşlarla masaja başlayın.
Gündüz uykusu
Gündüz uykusunun anneye katkıları göz ardı edilemez. Bebeğinizin fiziksel ve zihinsel gelişimi içinse gündüz uykusu çok önemli. Gece daha uzun uyur düşüncesiyle gündüz uykusunu atlamayın, genelde gündüz uyumayan bebekler yorgun oldukları için geceleri daha rahatsız ve kısa uyurlar.
Gece bezi
Islak bez geceleri çok rahatsız edici olabilir. Eğer bebeğiniz ıslak bezle uyuyor ve pişik sorunu yaşamıyorsanız gece bebeğinizi bez değiştirmek için uyandırmayın. Yüksek emme gücü olan gece bezleri ve pişik kremi ile bebeğiniz geceyi bezi değişmeden rahat geçirebilir.
Emzik
Gece emilen emzik bebeğinizi uyurken rahatlatırken, Ani Bebek Ölümü Sendromu’na karşı da koruyabilir. Bebeğiniz uykuya dalınca emziği ağzından çıkararak emziği uyurken ağzından düştüğünde uyanmaması için alıştırmış olacaksınız.
Çeşitli yollar
Bebeğinizin uyuması için neyin işe yarayacağı belli olmaz. Küçük bir araba turu, salıncak ya da kurutma makinesi sesi. İşinize yarayanı güvenli olduğu sürece denemekten kaçınmayın.
Tutarlılık
Uyku saati rutininin bebeğin uyumasında ne kadar önemli olduğu bir sır değil. Uyku öncesi sakinleştirici bir rutin seçin ve her akşam uygulamaya çalışın. Tutarlılık bu işin anahtarı.
Kundak
Yeni doğan bebek anne karnında sıkışık bir şekilde durduğu için bebeği kundaklamak ( çok sıkı değil, hafifçe sarmak) ona anne karnı hissi verip daha rahat uyumasını sağlayacaktır.
Hikâye
Ne okuduğunuz önemli olmasa da uyku öncesi sizin sesinizden sakin bir şeyler duymak onu rahatlatacaktır. Uyku öncesi kitap okuma rutinini çocukluğu boyunca devam ettirmek de çok önemli.
Uyku İşaretleri
Bebeğinizin uykusuzluktan bayılmasını beklemeyin. Gözünü uyuşturması, esnemesi ya da huzursuzlaşması size uyku zamanının geldiğini gösteren işaretler olmalı. Bazı uykulu bebekler ise fazla aktif davranarak ebeveynlerini şaşırtırlar. Bebeğinizin uyku işaretlerine dikkat ederek uyku saatini belirleyin.
Sesiniz
Bebeğiniz sizin sesinizi daha karnınızdayken öğreniyor. Uyku vakti sakin bir ses tonu, yavaş bir ninni onun rahatlamasına yardımcı olacaktır. Ayrıca ninni ve şarkı bebekteki stres seviyesini de düşürmekte etkili.
Hafif ses
Sessizlik her zaman işe yaramayabilir. Ana rahminde bebekler kalp atışınız ya da midenizin sesi gibi çeşitli seslere alışıktır. Bazı bebekler aşırı sessizlikten hoşlanmazlar. Beyaz ses denilen, pervane ya da saç kurutma makinesi tarzı sesler uyumasına yardımcı olabilir.
Öpüp koklamak
Bebeğinizi öpüp koklamak için bir neden daha. Uyku öncesi bebeğe dokunmak, sarılmak ve öpmek bebeğin kendini daha güvenli hissetmesine dolayısıyla da daha uzun ve rahat uyumasına neden olur. Onu bol bol öpün ve ona sarılın.